Το τελος της γερμανικης κατοχης Ντοκουμεντο Video

12 Οκτωβριου 1944. Ηταν ενα ηλιολουστο πρωινο Πεμπτης, οταν οι καμπανες των εκκλησιων αρχισαν να χτυπουν χαρμοσυνα, καλωντας τους Αθηναιους να ξεχυθουν στους δρομους και να πανηγυρισουν το τελος της γερμανικης κατοχης. Ως τις 3 Νοεμβριου ο τελευταιος Γερμανος (και Βουλγαρος) στρατιωτης ειχε αποχωρησει απο την ηπειρωτικη Ελλαδα.

Η αντιστροφη μετρηση για την αποχωρηση των Γερμανων και των συμμαχων τους Βουλγαρων απο την Ελλαδα ειχε σημανει λιγους μηνες νωριτερα, στις 6 Ιουνιου, οταν οι Συμμαχοι αποβιβαστηκαν στη Νορμανδια και αρχισαν να περισφιγγουν τον κλοιο γυρω απο τη Γερμανια μαζι τους προελαυνοντες Σοβιετικους απο την ανατολικη πλευρα. Ηταν φανερο οτι οι ημερες της Ναζιστικης Γερμανιας ηταν μετρημενες.

Στο χρονικο διαστημα μεχρι την απελευθερωση ειχαν ενταθει οι πολιτικες διαβουλευσεις για τη μετακατοχικη κατασταση στην Ελλαδα. Απο την πλευρα τους, οι Γερμανοι εψαχναν παρασκηνιακα τροπους ασφαλους αποχωρησης τους απο τη χωρα μας. Απο τις 26 Απριλιου 1944 της ελληνικης εξοριστης κυβερνησης ηγειτο ο Γεωργιος Παπανδρεου, οι Αγγλοι ομως ηταν αυτοι που κινουσαν τα νηματα. Με τις συμφωνιες Λιβανου (17-20 Μαϊου 1944) και Καζερτας (26 Σεπτεμβριου 1944) οι ανταρτικες ομαδες του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ ειχαν τεθει υπο τις διαταγες της κυβερνησης Παπανδρεου, που ειχε εμπλουτισθει και με στελεχη του ΕΑΜ.

Οι Γερμανοι αρχισαν να αποχωρουν σταδιακα απο την Αθηνα απο το βραδυ της 11ης Οκτωβριου με κατευθυνση προς Βορρα. Στις 8 το πρωι της 12ης Οκτωβριου, οι ελαχιστοι Γερμανοι που ειχαν απομεινει στην Αθηνα, συγκεντρωθηκαν στο μνημειο του Αγνωστου Στρατιωτη. Εκει, σε μια προχειρη οσο και βιαστικη τελετη, ο επικεφαλης των κατοχικων δυναμεων, στρατηγος Χελμουτ Φελμι, συνοδευομενος απο τον κατοχικο δημαρχο Αθηναιων Αγγελο Γεωργατο, κατεθεσε στεφανι.

Το μονο που απεμενε ηταν η υποστολη της ναζιστικης σημαιας απο τον Ιερο Βραχο της Ακροπολης. Ενας Γερμανος στρατιωτης κατεβασε τη σβαστικα χωρις καμια επισημοτητα στις 9:15 το πρωι, την πηρε υπο μαλης και αποχωρησε με σκυμμενο το κεφαλι, σηματοδοτωντας το τελος της γερμανικης κατοχης που διηρκεσε 1.625 μερες και την αρχη ενος τρελου πανηγυριου στους δρομους της Αθηνας.

Χιλιαδες κοσμου με τη γαλανολευκη στα χερια αλληλοασπαζονταν, αναφωνωντας «Χριστος Ανεστη», παιδια σκαρφαλωναν στις οροφες των τραμ, ενω απ’ ακρη σ’ ακρη αντηχουσε ο Εθνικος Υμνος. Μετα απο τριαμισι χρονια δουλειας και σκλαβιας οι Αθηναιοι αναπνεαν για πρωτη φορα τον μεθυστικο αερα της λευτεριας.

Στις εξι ημερες που περασαν μεχρι την αφιξη της κυβερνησης στην Αθηνα, την εξουσια ασκουσε τριμελης επιτροπη, αποτελουμενη απο τους Θεμιστοκλη Τσατσο, Φιλιππο Μανουηλιδη και Γιαννη Ζευγο, συνεπικουρουμενη απο τον διοικητη της Αστυνομιας Αθηνων, Αγγελο Εβερτ. Δυο ημερες αργοτερα αρχισαν καταφθανουν στην πρωτευουσα δυναμεις του 3ου Σωματος του βρετανικου στρατου υπο τον αντιστρατηγο Ροναλντ Σκομπι, που εγιναν δεκτες με ενθουσιασμο απο τους Αθηναιους.

Στις 18 Οκτωβριου εφτασε στην Αθηνα ο Γεωργιος Παπανδρεου και η κυβερνηση του. Την ιδια ημερα, ο πρωθυπουργος σε μια συγκινητικη τελετη υψωσε την ελληνικη σημαια στην Ακροπολη και στη συνεχεια μιλησε στο συγκεντρωμενο πληθος που ειχε γεμισει ασφυκτικα την πλατεια Συνταγματος απο τον εξωστη του Υπουργειου Οικονομικων.

Σε μια αριστοτεχνικα δομημενη ομιλια του εξηγγειλε τις προθεσεις της κυβερνησης του, τονιζοντας, μεταξυ αλλων, την αναγκη να ικανοποιηθουν οι εθνικες διεκδικησεις, να αποκατασταθει η λαϊκη κυριαρχια, να επιλυθει το πολιτειακο ζητημα μετα απο ελευθερο δημοψηφισμα και να τιμωρηθουν οι συνεργατες των κατακτητων. Το πληθος, που συχνα τον διεκοπτε με συνθηματα υπερ του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, υποδεχθηκε τις εξαγγελιες του με κραυγες και ιαχες υπερ της λαοκρατικης δημοκρατιας. Ο Παπανδρεου, που ηταν αναγκασμενος να ακροβατει συνεχως μεταξυ Αριστερας και Δεξιας, απαντησε με τη χαρακτηριστικη φραση που εμεινε στην ιστορια: «Πιστευομεν και εις την λαοκρατιαν».

Ομως, οι χαρες και τα πανηγυρια για την απελευθερωση κρατησαν μονο 53 ημερες. Στις αρχες Δεκεμβριου τα οπλα θα αντηχησουν ξανα στους δρομους της πρωτευουσας, αλλα αυτη τη φορα θα ειναι στραμμενα κατα αδελφων («Δεκεμβριανα»).

Πηγη: https://www.sansimera.gr

Recommended For You