World Reader's Digest

Το ρολόι του Έλγιν στην Παλιά Αγορά και η προέλευση της φράσης «Δόξα Πατρί»

Οταν ο μεγαλυτερος αρχαιοκαπηλος της ιστοριας, ο λορδος του Ελγιν, ολοκληρωσε την κλοπη των γλυπτων του Παρθενωνα, προσπαθησε να «ριξει σταχτη» στα ματια των Αθηναιων και να «εξιλεωθει» για την πραξη του.

Το 1814 δωρισε στην πολη ενα μεγαλο κρουστικο ρολοϊ, το οποιο οχι μονο εγινε αποδεκτο προκαλωντας μεγαλες αντιδρασεις, αλλα τοποθετηθηκε πανω σε ενα πυργο μετριου υψους, στην Παλια Αγορα της Αθηνας.

Το «ρολοϊ του Ελγινου» οπως ηταν γνωστο, αποτελουνταν στην πραγματικοτητα απο τεσσερα διαφορετικα ρολογια που ειχαν τοποθετηθει σε καθε μια απο τις πλευρες του κακοφτιαγμενου πυργου. Εφερε μαλιστα επιγραφη στα λατινικα που σημαινε «Θωμας, Κομης του Ελγιν, στους Αθηναιους εδωρισε ωρολογιον και οι Αθηναιοι πολιτες το εστησαν το 1814».

Κατα τη διαρκεια της Επαναστασης το ρολοϊ υπεστη μεγαλες φθορες και δεν λειτουργουσε, ενω μετα την απελευθερωση και τα τεσσερα ρολογια εξαφανιστηκαν.

Ο Λουδοβικος της Βαυαριας, πατερας του Οθωνα, εδωσε εντολη να γινουν οι απαραιτητες επισκευες και φροντισε να στειλει ενα ρολοϊ που κοσμουσε τον παλιο πυργο.

Τελικα, μετα απο τις επισκευες ο πυργισκος χρησιμοποιηθηκε ως φυλακη και στο ταρατσακι του εργαζοταν ο χορδιστης του ρολογιου. Ο πυργος διατηρηθηκε στη θεση του για 70 χρονια, εως την καταστροφη του, στις 9 Αυγουστου 1884 οταν ξεσπασε η μεγαλη πυρκαγια στην Παλια Αγορα. Οτι απεμεινε απο τη δωρεα του αρχαιοκαπηλου κατεδαφιστηκε για να διενεργηθουν στην περιοχη ανασκαφες.

Οι μαγκες του Ρολογιου

Το ρολοϊ του Ελγιν υπηρξε για πολλα χρονια το ορμητηριο και το καταφυγιο για ρακενδυτους, φτωχοπαιδα, αλητες, αστεγους και αλλα χαμινια της γειτονιας, που εμειναν γνωστοι ως οι «μαγκες του ρολογιου».

«Εις τους περι τον πυργισκο του Ωρολογιου στενους και βορβορωδεις δρομισκους ελιμναζον παιδια μεχρι εφηβων και νεανισκων, ημιγυμνα, με τας σαρκας διαφαινομενας δια μεσου μολις συγκρατουμενων ρακων, ρυπαρα, εκ γενετης απλυτα, ασκεπη και γυμνοπαιδα, αεργα, με το στομα πληρες βωμολοχιων και βλασφημιων, αναιδως καπνιζοντα, αποζωντα εκ της τυχης, εχοντας δοσολοψιας με την αστυνομια», εγραφε ο κοσμητορας των σχολων Αριστοτελους Κουρτιδου.

Για να καταφερουν να κερδισουν λιγα χρηματα εκαναν διαφορες δουλειες του ποδαριου η επαγγελματα οπως λουστροι και εφημεριδοπωλες. Για μια πενταρα η και λιγοτερο μετεφεραν τα ψωνια καποιου στο σπιτι του και ετσι απεκτησαν και το παρατσουκλι «οψοκομισται». Αρκετοι απο αυτους παντως το μονο που εκαναν για να κερδιζουν χρηματα ηταν αν κλεβουν τους εμπορους η οσους επισκεπτονταν την Παλια Αγορα.

Αλλοι εξασφαλιζαν ενα πιατο φαγητο πλενοντας τα καζανια του παρακειμενου στρατωνα και πηγαιναν για υπνο οπου εβρισκαν. Συχνα η διαθεση που ειχαν οι μαγκες του ρολογιου ηταν επιθετικη προς τους διερχομενους, οι οποιοι υπεφεραν απο τη δραση τους.

Ειχαν μαλιστα και δικη τους διαλεκτο. Για παραδειγμα, το κεφαλι το περιεγραφαν με τη φραση «Δοξα Πατρι», που ειναι το κουτελο το οποιο δειχνει ο ιερεας με τα δακτυλα, οταν λεει τη φραση «δοξα Πατρι και υιος και αγιον πνευματι αμην». «Πατουμενα» ελεγαν τα παπουτσια.

Το 1863, ο περιβοητος αστυνομικος διευθυντης Δημητριαδης οργανωσε επιχειρηση για να τους απομακρυνει απο την Αγορα. Οταν τους επιασε το πρωτο που εκανε ηταν να τους κρεμασει στο αριστερο χερι μια ταμπελα που εγραφε «εκ τενεκε», ενω τους εδωσε καινουργια και καθαρα ρουχα για να μην δειχνουν ρακενδυτοι.

Ο Δημητριαδης τους κατεγραψε εναν – εναν σε ειδικο καταλογο και τους εβρισκε δουλειες ως οψοκομιστες. Οι μαγκες του ρολογιου ηταν η αφορμη για να ιδρυθει η «Σχολη Απορων Παιδων του Παρνασσου», βοηθωντας τους περισσοτερους απο αυτους να βρουν το δρομο τους και να προοδευσουν στην κοινωνια.

[mixanitouxronou.gr]

Exit mobile version