World Reader's Digest

Τι έτρωγαν οι Αρχαίοι Eλληνες; – Τα μυστικά της ευζωίας τους

Πως τρεφονταν οι ανθρωποι στην Αρχαια Ελλαδα; Θα εκπλαγεις οταν διαβασεις ποια τροφη, που σημερα θεωρειται «απαγορευμενη», ετρωγαν καθημερινα και ποιο γευμα της ημερας θεωρουσαν το πιο σημαντικο.

Οι συνηθειες των αρχαιων Ελληνων δεν βασιζονταν στην ταχυτητα και την εξοικονομηση χρονου οπως του συγχρονου ανθρωπου, αλλα προεκυπταν απο μια βαθια και λεπτομερη μελετη των αναγκων του σωματος και του πνευματος. Η διατροφη τους, που αποτελουσε ενα σημαντικο κομματι της φιλοσοφικης τους θεωρησης, υπακουε σε κανονες που συνδυαζαν την απολαυση με την ευεξια. Eιναι πολυ ενδιαφερον λοιπον να γνωρισουμε πως φροντιζαν εκεινοι μια απο τις πιο βασικες αναγκες τους, ακομα κι αν σημερα ειναι δυσκολο να ακολουθησουμε κατα γραμμα το διατροφικο τους προγραμμα.

Σε αντιθεση με αυτο που πολλοι διατροφολογοι υποστηριζουν σχετικα με τα οφελη ενος πλουσιοπαροχου πρωινου, οι αρχαιοι Ελληνες και δη οι Αθηναιοι, ετρωγαν ξεκινωντας τη μερα τους ενα πολυ λιτο γευμα που περιελαμβανε το «ακρατισμα», δηλαδη λιγο κριθαρενιο ψωμι, βουτηγμενο σε ανερωτο κρασι (ο ακρατος οινος). Μερικες φορες προσθεταν ελιες και συκα.

Πιο συχνα ομως το πρωινο τους περιοριζοταν στον «κυκεωνα», ενα ροφημα απο βρασμενο κριθαρι, αρωματισμενο με μεντα η θυμαρι, που πιστευαν οτι εχει θεραπευτικες ιδιοτητες. Ακομα μια αντιθεση των αρχαιων με τους συγχρονους Ελληνες ειναι το δειπνο.

Σημερα ο περισσοτεροι γιατροι συμβουλευουν το βραδινο μας γευμα να ειναι ελαφρυ και να το καταναλωνουμε πριν απο τις 20:00. Κι ομως για τους αρχαιους το δειπνο ηταν το βασικο γευμα της ημερας και το ετρωγαν μονο μετα τη δυση του ηλιου! Μαλιστα αυτο το γευμα ηταν πολυ πλουσιο και συνοδευοταν και απο επιδορπια, τα λεγομενα τραγηματα, που μπορει να ηταν φρουτα φρεσκα η ξηρα, κυριως συκα, καρυδια, σταφυλια η γλυκα με μελι. Το μεσημερι συνηθιζαν να τρωνε ψαρια, οσπρια, η προχειρα φαγητα οπως ψωμι, τυρι, ελιες, αυγα, ξηρους καρπους και φρουτα.

Επισης μια τροφη που ποτε δεν ελειπε απο το τραπεζι τους ηταν το κρεας. Φυσικα οι πρωτες υλες εκεινη την εποχη ηταν πολυ πιο «καθαρες», καθως τα ζωα στρεφονταν μονο απο τη φυση, ενω οι καρποι της γης ηταν ανοθευτοι , χωρις χημικα η φυτοφαρμακα. Οποτε η καταναλωση κρεατος, ακομα και σε καθημερινη βαση, δεν ηταν καθολου επιβαρυντικη για τον οργανισμο. Οι αρχαιοι εδειχναν ιδιαιτερη προτιμηση στο χοιρινο και στο μοσχαρι, ενω σπανιοτερα ετρωγαν κατσικι και αρνι. Επισης αγαπουσαν πολυ και το κυνηγι , κυριως τις τσιχλες, τα ορτυκια και τα ελαφια. Μαλιστα, για να ειναι μαλακα τα κρεατα εκαναν οτι και εμεις σημερα, δηλαδη τα μαριναραν, κυριως με χορταρικα.

Αλλη μια αδυναμια τους ηταν τα θαλασσινα και τα οστρακα, ενω απο τα ψαρια προτιμουσαν τις τσιπουρες, τα μπαρμπουνια, τις σαρδελες και φημισμενα χελια της Κωπαϊδας, καθως και τα παστα ψαρια απο τον Ελλησποντο και τον Ευξεινο Ποντο, που δεν ελειπαν σχεδον ποτε απο το τραπεζι τους , αν και ηταν πανακριβος μεζες, αφου το καθενα απ’ αυτα στοιχιζε οσο περιπου ενα γουρουνοπουλο. Οι τσιπουρες και τα μπαρμπουνια θεωρουνταν κατεξοχην φαγητο πλουσιων, ενω οι σαρδελες ηταν το συνηθισμενο πιατο των φτωχοτερων. Η τιμη της σαρδελαςμαλιστα λειτουργουσε ως βαρομετρο για την αγορα τροφιμων στην Αθηνα.

Στο μενου τους θεση ειχαν και τα οσπρια, οπως τα φασολια, οι φακες, τα ρεβιθια (ψημενα), τα μπιζελια και τα κουκια σε πουρε (ετνος). Ενα απο τα εδεσματα που φαινεται πως αγαπουσαν πολυ συμφωνα με τις πηγες ηταν και τα σαλιγκαρια- μαλιστα οι Κρητικοι ετρωγαν απο την εποχη του Μινωα. Ιδιαιτερη ζητηση ειχαν και τα λαχανικα, τα οποια οι Αθηναιοι καλλιεργουσαν στους κηπους τους, με προτιμηση στους βολβους, στα μαρουλια, στον αρακα, στις αγκιναρες, στα βλιτα, στο σελινο, στον ανηθο και το δυοσμο. Απο τα πιο αγαπημενα προϊοντα των αρχαιων παντως ηταν τα αγγουρια και τα συκα. Αλλα χορταρικα, οπως τα μανιταρια, το μαραθο, τα σπαραγγια, ακομα και τις τρυφερες τσουκνιδες, τα αναζητουσαν στις ακροποταμιες και στα χωραφια.

Ειναι σημαντικο οτι οι αρχαιοι ετρωγαν μονο με συντροφια, και δη το δειπνο τους, καθως ηταν το φαγητο ενας τροπος κοινωνικοποιησης που συνδεονταν στενα με την γαστρονομικη φιλοσοφια της εποχης.

Εστιατορια δεν υπηρχαν με τη σημερινη εννοια. Το εστιατοριο στην αρχαια Ελλαδα ηταν ενα δωματιο διπλα στους βωμους, οπου ετρωγαν οσοι ειχαν τελεσει καποια θυσια .

Καθε γευμα φυσικα το συνοδευαν με κρασι -εκεινη την εποχη δεν υπηρχαν αλλου ειδους αλκοολουχα ποτα- και φυσικα το ελαιολαδο δεν ελειπε ποτε απο το τραπεζι, ειδικα των αρχαιων Αθηναιων που το θεωρουσαν δωρο της θεας Αθηνας στην πολη τους.

Τηγανι, οπως μπορειτε να φανταστειτε, δεν χρησιμοποιουσαν, οποτε τα περισσοτερα φαγητα γινονταν ψητα στο φουρνο και στη σουβλα, η βραστα με διαφορα λαχανικο και καρυκευματα. Απο τα καρυκευματα και τα μπαχαρικα χρησιμοποιουσαν, ανηθο, βασιλικο, δυοσμο, θυμαρι, καρδαμο, κολιανδρο, καππαρη, κουκουναρι, αλλα και τα εισαγομενα απο πολεις με τις οποιες ειχαν εμπορικες συναλλαγες, οπως το πιπερι.

Παντως ειχαν μεγαλη αγαπη στο ψωμι, εφτιαχναν μαλιστα αρκετα ειδη, μεχρι και λαγανες, με τα οποια συνοδευαν απαραιτητα καθε γευμα τους. Υπηρχαν σιμιγδαλενιοι αρτοι, ψωμι απο χοντραλευρο, ψωμι απο διαφορα γεννηματα, απο ενα ειδος σικαλης της Αιγυπτου και «ψωμι απο κεχρι». Στο καθε ειδος εδινα μια διαφορετικη ονομασια, αναλογα με τον τροπο ψησιματος.

Τα γλυκα παρασκευαζονταν ολα απο αλευρι , φρουτα ξερα η φρεσκα και μελι, καθως εκεινη την εποχη δεν υπηρχε ζαχαρη ουτε κακαο, οποτε ηταν πολυ ελαφρια και δεν ειχαν τρομερες θερμιδες.

Σε καθε περιπτωση οι αρχαιοι ηταν λιτοδιαιτοι, καταναλωναν μεν μια μεγαλη ποικιλια τροφων, αλλα σε πολυ μικρες ποσοτητες. Ο στοχος του φαγητου ηταν να τερψει τον ουρανισκο κι οχι να χορτασει το στομαχι. Ακομα πιο σκληροπυρηνικοι ηταν οι Σπαρτιατες που και στη διατροφη τους ακολουθουσαν την λακωνικη λιτοτητα: το καθημερινο τους γευμα περιλαμβανε μια κουπα απο «μελανα ζωμο» κι ενα κομματι ψωμι, ενω σε ιδιαιτερες περιστασεις και γιορτες ετρωγαν βραστο χοιρινο, λιγο κρασι και καμια πιτα.

http://www.bovary.gr

Exit mobile version