Παγιδες στο Κυνηγι της Ομορφιας

ΠΟΙΑ ειναι τα κριτηρια για την αξιολογηση της αληθινης ομορφιας; Μερικοι πιστευουν οτι η ομορφια εξαρταται απο την αποψη του καθενος. Πραγματι, το πως αντιλαμβανεται καποιος την ομορφια θεωρειται γενικα υποκειμενικο ζητημα. Επιπλεον, οι δημοφιλεις αποψεις για το τι ακριβως σημαινει ομορφια ποικιλλουν πολυ απο πολιτισμο σε πολιτισμο και απο εποχη σε εποχη.

images

Ο Τζεφρι Σομπαλ, αναπληρωτης καθηγητης διατροφικων επιστημων στο Πανεπιστημιο Κορνελ των ΗΠΑ, αναφερει: «Στη διαρκεια του δεκατου ενατου αιωνα, σχεδον ολες οι κοινωνιες ταυτιζαν το βαρος με την ανωτερη κοινωνικη θεση. Η φαρδια περιφερεια θεωρουνταν ενδειξη ευημεριας και υγειας, ενω η ισχνη σιλουετα σημαινε οτι καποιος ηταν τοσο φτωχος ωστε δεν ειχε αρκετη τροφη για να φαει». Τα εργα πολλων καλλιτεχνων της εποχης αντανακλουν αυτη την αποψη, καθως τα μοντελα τους—κυριως γυναικες—ειχαν σωματα με παχουλα χερια, ποδια, πλατη και γοφους. Πολλα δε απο αυτα τα εργα ηταν πορτραιτα αληθινων ανθρωπων που θεωρουνταν προτυπα ομορφιας.

Η ιδια αποψη υπαρχει και σημερα, αν και η ομορφια περιλαμβανει περισσοτερα απο το να ειναι καποιος παχυς η αδυνατος. Ακομη και στις μερες μας, σε μερικους πολιτισμους του Νοτιου Ειρηνικου, το παχος χαιρει μεγαλης εκτιμησης. Σε ορισμενα μερη της Αφρικης, οι μελλουσες νυφες κλεινονται σε «παχυντικα αγροκτηματα», οπου τρεφονται με μεγαλες ποσοτητες λιπαρων τροφων με το σκεπτικο οτι θα γινουν πιο ελκυστικες. Ο ιδιοκτητης καποιου νυχτερινου κεντρου στη Νιγηρια λεει: «Η μεση Αφρικανη ειναι ευτραφης . . . Αυτη ειναι η ομορφια της. Ετσι ειναι ο πολιτισμος μας». Σε πολλους παραδοσιακους ισπανοφωνους πολιτισμους, το να ειναι κανεις ευτραφης εκτιμαται επισης ιδιαιτερα ως ενδειξη ευποριας και επιτυχιας.

Ωστοσο, σε πολλα αλλα μερη, ισχυει το αντιθετο. Γιατι; Μερικοι λενε οτι καθως το εμποριο επεκτεινοταν και η βιομηχανοποιηση οδηγουσε σε μεγαλυτερα αποθεματα και πιο εκτεταμενη διακινηση τροφιμων, οι «κατωτερες» ταξεις μπορουσαν να καταναλωνουν τροφες που μεχρι τοτε θεωρουνταν προνομιο των πλουσιων. Ετσι λοιπον, ο θαυμασμος για το παχος αρχισε να μειωνεται σταδιακα. Απο την αλλη πλευρα, μερικα θρησκευτικα δογματα συνδεουν την παχυσαρκια με τη λαιμαργια, με αποτελεσμα να αντιμετωπιζονται τα ευτραφη ατομα με αρνητικο τροπο. Επισης, κατι αλλο που εχει παιξει ρολο ειναι οι επιστημονικες ανακαλυψεις οσον αφορα τη σχεση που υπαρχει αναμεσα σε ορισμενους κινδυνους για την υγεια και στην παχυσαρκια. Αυτοι και αλλοι παραγοντες εχουν συμβαλει στην αλλαγη των αποψεων γυρω απο το τι σημαινει ομορφια, και επι δεκαετιες τωρα ενα μεγαλο μερος του κοσμου προαγει την ιδεα οτι το λεπτο σωμα ειναι το ιδανικο.

Τα μεσα μαζικης επικοινωνιας εχουν κανει πολλα για να προωθησουν αυτον τον τροπο σκεψης. Οι ανθρωποι που εμφανιζονται στις διαφημιστικες αφισες και στις τηλεοπτικες διαφημισεις συνηθως εχουν λεπτα, αθλητικα σωματα. Το παρουσιαστικο τους στοχευει στο να προβαλει μια αισθηση ασφαλειας και επιτυχιας. Το ιδιο αληθευει και για τους αστερες του κινηματογραφου και της τηλεορασης.

Πως επηρεαζει αυτο τους απλους ανθρωπους, περιλαμβανομενων και των νεων; Ενα προσφατο αρθρο για τη σωματικη εμφανιση δειχνει οτι «οταν η μεση Αμερικανιδα τελειωσει το λυκειο, θα εχει παρακολουθησει πανω απο 22.000 ωρες τηλεοραση». Για μεγαλο μερος αυτου του χρονου, βομβαρδιζεται με εικονες γοητευτικων γυναικων που εχουν «τελειο» σωμα. Το αρθρο προσθετει: «Καθως εκτιθενται επανειλημμενα σε τετοιες εικονες, οι γυναικες συνδεουν αυτο το σωματικο προτυπο με το κυρος, την ευτυχια, την αγαπη και την επιτυχια». Δεν ειναι να απορει κανεις, λοιπον, που το 47 τοις εκατο των κοριτσιων που ρωτηθηκαν, αφου πρωτα ειδαν φωτογραφιες μοντελων σε καποιο περιοδικο, πιστευαν οτι επιβαλλοταν να χασουν βαρος, ενω μονο το 29 τοις εκατο απο αυτα θεωρουνταν υπερβαρα.

Η βιομηχανια της μοδας, επισης, ασκει ισχυρη επιρροη στην αποψη των ανθρωπων για την ομορφια. Η Τζενιφερ, ενα μοντελο απο τη Βενεζουελα που εργαζεται στην Πολη του Μεξικου, λεει: «Δουλεια σου ειναι να φαινεσαι ομορφη, και στην εποχη μας αυτο σημαινει να εισαι λεπτη». Ενα μοντελο απο τη Γαλλια ονοματι Βανεσα λεει: «Δεν ειναι τοσο το οτι απαιτουν οι αλλοι να εισαι λεπτη, οσο το οτι το απαιτεις εσυ η ιδια απο τον εαυτο σου. Αυτη ειναι η παγκοσμια ταση». Σε μια ερευνα που συμπεριελαβε νεαρα κοριτσια, το 69 τοις εκατο παραδεχτηκε οτι τα μοντελα που εμφανιζονται στα περιοδικα επηρεαζαν την αποψη τους για το τι σημαινει ομορφο σωμα.

Αλλα δεν ειναι μονο οι γυναικες ευαλωτες στην επιρροη της αποψης περι «ιδανικου σωματος». Η μεξικανικη εφημεριδα Ελ Ουνιβερσαλ (El Universal) δηλωνει: «Ποτε προηγουμενως δεν κυκλοφορουσαν στην αγορα τοσο πολλα προϊοντα αντρικης περιποιησης».

«Ιδανικη Εμφανιση»—Ιδανικα Αποτελεσματα;

Σε μια προσπαθεια να αποκτησουν «ιδανικη εμφανιση» η απλως να εχουν οσο το δυνατον καλυτερο παρουσιαστικο, πολλοι καταφευγουν στην αισθητικη χειρουργικη. Οι εφαρμογες αυτου του κλαδου ιατρικης γινονται φτηνοτερες και συνεχως πληθαινουν. Πως ξεκινησε η αισθητικη χειρουργικη;

Συμφωνα με την εγκυκλοπαιδεια Παπυρος Λαρους Μπριταννικα, οι συγχρονες τεχνικες πλαστικης χειρουργικης ειχαν την αρχη τους στα χρονια μετα τον Α΄ Παγκοσμιο Πολεμο, οταν εγιναν προσπαθειες για να αποκατασταθουν οι δυσμορφιες που προκληθηκαν απο τους τραυματισμους του πολεμου. Εκτοτε, αυτες οι τεχνικες αποτελεσαν πολυτιμα μεσα για την αποκατασταση σοβαρων σωματικων βλαβων εξαιτιας εγκαυματων, τραυματων και γενετικων ανωμαλιων. Ωστοσο, οπως αναγνωριζει η προαναφερθεισα εγκυκλοπαιδεια, η πλαστικη χειρουργικη συχνα «αποσκοπει στη βελτιωση της εμφανισης υγιων κατα τα αλλα ατομων». Λογου χαρη, μπορει να διορθωθει η μυτη, να αφαιρεθει περισσιο δερμα απο το προσωπο και το λαιμο, να μικρυνει το μεγεθος των αφτιων, να αφαιρεθει λιπος απο την κοιλια και τους γοφους, να αυξηθει ο ογκος ορισμενων μερων του σωματος, ακομη και να δοθει πιο «ελκυστικη» εμφανιση στον αφαλο.

Ωστοσο, τι θα λεχθει για υγιη ατομα που ριψοκινδυνευουν θελοντας να βελτιωσουν την εμφανιση τους; Ποιους κινδυνους μπορει να αντιμετωπισουν; Ο Ανχελ Παπαδοπουλος, γραμματεας του Μεξικανικου Συλλογου Πλαστικης, Αισθητικης και Επανορθωτικης Χειρουργικης, εξηγει οτι μερικες φορες γινονται τετοιες εγχειρησεις απο ατομα που δεν εχουν επαρκη καταρτιση, με αποτελεσμα να προκαλουνται μεγαλες βλαβες. Υπαρχουν κλινικες που χορηγουν επικινδυνες ουσιες σε ασθενεις για να βελτιωσουν τη σιλουετα τους. Στις αρχες του 2003, μια εφημεριδα ανεφερε οτι οι ανθυγιεινες συνθηκες που επικρατουσαν σε κεντρα αισθητικης προκαλεσαν σκανδαλο στα Καναρια Νησια, οπου εκατονταδες γυναικες υποβληθηκαν σε μη ασφαλεις επεμβασεις.

Και οι αντρες επισης μπορουν να παγιδευτουν στο κυνηγι της «ιδανικης εμφανισης». Μερικοι περνουν πολλες ωρες στο γυμναστηριο, αφιερωνοντας σχεδον ολο τον ελευθερο χρονο τους για να κανουν το σωμα τους καλλιγραμμο και μυωδες. «Μακροπροθεσμα», λεει το περιοδικο Μιλενιο (Milenio), «η αναγκη για ασκηση ζημιωνει τις κοινωνικες δραστηριοτητες τους και τις σχεσεις τους με τους αλλους ανθρωπους». Η παρορμηση που νιωθουν πολλοι για να αποκτησουν μυωδη εμφανιση τους ωθει να παιρνουν ακομη και ουσιες που μπορουν να βλαψουν το σωμα, περιλαμβανομενων και των στεροειδων.

Το παθος με την προσωπικη εμφανιση εχει κανει μερικες νεαρες θυματα διαταραχων της διατροφης, οπως ειναι η βουλιμια και η νευρικη ανορεξια. Ορισμενες χρησιμοποιουν προϊοντα αδυνατισματος που υποσχονται εκπληκτικα αποτελεσματα σε μικρο διαστημα αλλα τα οποια δεν εχουν εγκριθει απο αξιοπιστους οργανισμους υγειας. Η χρηση τετοιων προϊοντων μπορει να οδηγησει σε σοβαρη βλαβη.

Οι κινδυνοι τους οποιους αντιμετωπιζει το ατομο που εχει παθος με την εμφανιση του δεν ειναι μονο σωματικοι. Η Δρ Καθριν Φιλιπς, απο το Πανεπιστημιο Μπραουν των ΗΠΑ, λεει οτι οι ανθρωποι που ανησυχουν υπερβολικα για τη σωματικη τους εμφανιση μπορει να παρουσιασουν μια ψυχολογικη ασθενεια που ονομαζεται διαταραχη δυσμορφιας του σωματος, στην οποια οι πασχοντες καταλαμβανονται απο την εμμονη ιδεα οτι εχουν ατελειες στην εμφανιση τους. Αυτη η παθηση ειναι δυνατον να πληξει 1 στα 50 ατομα. Οι ασθενεις «μπορει να ειναι τοσο πεπεισμενοι οτι εχουν ασχημη εμφανιση ωστε απομονωνονται απο τους φιλους και τα αγαπημενα τους προσωπα», λεει η ιδια. «Μπορουν να παθουν καταθλιψη και να παρουσιασουν τασεις αυτοκτονιας». Η Δρ Φιλιπς αναφερει το παραδειγμα ενος ομορφου κοριτσιου που ειχε μια ελαφρια μορφη ακμης αλλα ηταν πεπεισμενη οτι το προσωπο της ηταν γεματο σημαδια. Επειδη δεν ηθελε να εμφανιζεται μπροστα σε κοσμο, το κοριτσι εγκατελειψε το σχολειο οταν ηταν στο γυμνασιο.

Ειναι το παρουσιαστικο ενος ατομου τοσο σημαντικο ωστε να πρεπει να θυσιασει τη διανοητικη και τη σωματικη του ευημερια προκειμενου να αποκτησει «ιδανικη εμφανιση»; Μηπως υπαρχει ενα πιο σπουδαιο ειδος ομορφιας για το οποιο θα πρεπει να αγωνιζεται καποιος;

Recommended For You