World Reader's Digest

Οι μύθοι και η αλήθεια πίσω από 5 ιστορικές επιστημονικές ανακαλύψεις

Ετσι ειναι αν ετσι νομιζετε; Οχι, στην Ιστορια και την επιστημη δεν ισχυει αυτο. Ειναι καιρος λοιπον, να καταρριφθουν οι αστικοι μυθοι που περασαν απο στομα σε στομα, σχετικα με τις ανακαλυψεις 5 επιστημονων που καθορισαν την Ιστορια της Επιστημης: Το Βενιαμιν Φραγκλινο, τον Γαλιλαιο, τον Καρολο Δαρβινο, τον Alexander Fleming και τον Albert Einstein.
Μυθος 1ος: Ο Βενιαμιν Φραγκλινος πραγματοποιησε το πειραμα με τον χαρταετο.
Ο μυθος θελει τον Βενιαμιν Φραγκλινο, να παιρνει ενα χαρταετο με ενα κλειδι στο σχοινι του και το ακρο του σκοινιου βρισκοταν μεσα σε ενα βαζο του Leyden, μια συσκευη που «αποθηκευει» στατικο ηλεκτρισμο, να βγαινει σε μια καταιγιδα με ολο αυτο το κατασκευασμα, να χτυπαει ενας κεραυνος τον χαρταετο και να αποδεικνυει με αυτο τον τροπο οτι οι κεραυνοι συνιστανται σε ηλεκτρικο φορτιο. Ολα αυτα το 1752.
Κι ομως. Στη δημοσιευση του 1752 που εκανε ο Φραγκλινος στην εφημεριδα Pennsylvania Gazette, περιγραφει ενα τετοιο γεγονος, χωρις να αναφερει οτι πραγματοποιησε ο ιδιος το πειραμα. Αντιθετα, ο Γαλλος επιστημονας Jacques de Romas, πραγματοποιησε το αντιστοιχο πειραμα και στις δημοσιευσεις του ανεφερε πολυ συγκεκριμενα στοιχεια, οπως την ωρα της ημερας, το μηκος του σχοινιου και του καλωδιου που χρησιμοποιησε, ακομα και την αισθηση που ειχε στο χερι του, οσο πλησιαζε η καταιγιδα. Βλεπετε, ο πονος που ενιωσε οταν τον χτυπησε ο ηλεκτρισμος, τον εκανε να καταλαβει οτι ποτε δεν επρεπε να επαναλαβει το πειραμα με γυμνα χερια. Κατι που ο Φραγκλινος παρελειψε να … αναφερει.
Πραγμα που σημαινει… ο Βενιαμιν Φραγκλινος επινοησε την ιστορια για το πειραμα.
Μυθος 2ος: Ο Γαλιλαιος εριχνε αντικειμενα απο τον πυργο της Πιζα
Ο μυθος θελει τον Γαλιλαιο να περναει την ωρα του συγχυζοντας τον Παπα, επινοωντας ενα ειδος τηλεσκοπιου (αμφισβητειται κι αυτο γιατι τον ειχαν προλαβει οι Αραβες) και στις υπολοιπες ωρες του να ανεβαινει στην κορυφη του κεκλιμενου πυργου της Πιζα και να ριχνει δυο αντικειμενα με διαφορετικη μαζα. Ετσι, προσπαθουσε να διαψευσει τον ισχυρισμο του Αριστοτελη οτι ο ρυθμος με τον οποιο πεφτουν τα αντικειμενα εξαρταται απο τη μαζα τους.
Η περιγραφη ενος τετοιου πειραματος βρισκεται στην βιογραφια του Γαλιλαιου, απο τον μαθητη του Vincenzo Viviani και τοποθετειται στη χρονια 1589, αλλα ολοι οι ιστορικοι εχουν απορριψει αυτον τον ισχυρισμο. Γιατι; Γιατι κατ’ αρχην ο Γαλιλαιος, ενω περιγραφει την ιδεα ενος τετοιου πειραματος, δεν αναφερει πουθενα στα εργα του οτι το πραγματοποιησε. Σε καθε περιπτωση ομως, δεν θα ηταν ο πρωτος. Ο ιστορικος Bendetto Varchi περιγραφει τετοια πειραματα ηδη απο το 1544 και ο προκατοχος του Γαλιλαιου στην εδρα μαθηματικων στο πανεπιστημιο της Padua, Giuseppe Moletti.
Κι ομως… ο μυθος αυτος που αφορα τον Γαλιλαιο, διδασκεται ακομα στα σχολεια…
Μυθος 3ος: Τα πουλια «σπινοι» στα νησια Γκαλαπαγκος, ενεπνευσαν τον Καρολο Δαρβινο να διατυπωσει την θεωρια της εξελιξης
Ο φυσιοδιφης Καρολος Δαρβινος, επιβαινει στο πλοιο Beagle και κανει μια μακρα περιοδεια μελετωντας την εκπληκτικη χλωριδα και πανιδα των νησιων Γκαλαπαγκος. Οσο βρισκεται εκει, δινει ιδιαιτερη προσοχη στα διαφορα ειδη σπινων που κατοικουν στο νησι. Κι ετσι εμπνεεται ωστε να αναπτυξει τις θεωριες του στο περιφημο εργο «Η προελευση των Ειδων».
Κι ομως. Αν και ο Δαρβινος οντως πηγε στα Γκαλαπαγκος και οντως κατεγραψε και σκιτσογραφησε τα διαφορα ειδη σπινων, λιγα προσεφεραν στην θεωρια του για την εξελιξη και δεν γινεται καμια αναφορα στα συμπαθη πτηνα στο βιβλιο του, που περιγραφει τη θεωρια αυτη. Αναφορα γινεται σε ενα αλλο βιβλιο του, με τον τιτλο «Το ταξιδι του Beagle» η οποια ειναι συντομη και αφορα την εκτιμηση του οτι οι διαφοροποιησεις αναμεσα στα διαφορα ειδη σπινων, εχει να κανει με την εντοπιοτητα τους στα διαφορα νησια και τα χαρακτηριστικα τους.
Πως προεκυψε ο μυθος; Απο ενα βιβλιο του εξελικτικου βιολογου David Lack, το 1947 με τιτλο: οι Σπινοι του Δαρβινου. Ο Lack πηγε στα Γκαλαπαγκος, μελετησε του σπινους και ειδε πως προκειται για ενδιαφεροντα ειδη που «θα μπορουσαν» να εξηγησουν την φυσικη επιλογη. Αλλα…
Μυθος 4ος: Ο Alexander Fleming συνειδητοποιησε τις τρομερες φαρμακευτικες ιδιοτητες της πενικιλινης, οταν ενας κοκκος μουχλας, κατα τυχη βρεθηκε σε μια καλλιεργεια βακτηριων.
Ο Σκωτσεζος Sir Alexander Fleming ηταν γνωστος για την ακαταστασια που διατηρουσε στο εργαστηριο του, εφοσον αφηνε ολοκληρες καλλιεργειες βακτηριων να αναπτυσσονται στον νιπτηρα του, αφου ειχε τελειωσει τη δουλεια του με αυτες. Η μουχλα βρηκε το δρομο της λοιπον, σε μια απο αυτες τις καλλιεργειες και ενα ειδος μουχλας ηταν και αυτη της Πενικιλινης, η οποια ειχε αναπτυχθει για μελετη σε ενα αλλο μερος του κτιριου. Ο Fleming διαπιστωσε την ικανοτητα της πενικιλινης να σκοτωνει βακτηρια, αλλα μεχρι εκει. Δεν ηταν εκεινος που ανακαλυψε τις αντιβιοτικες της δυνατοτητες, ουτε εκεινος που καταφερε να μετατρεψει την πενικιλινη σε φαρμακο. Απλα δημοσιευσε την παρατηρηση οτι η πενικιλινη ειχε την δυνατοτητα να εξολοθρευει τα βακτηρια, χωρις να καταστρεφει τον ζωντανο ανθρωπινο ιστο. Εδω μπαινει τελεια.
Ο αστικος μυθος που διδασκεται στις αιθουσες των σχολειων, θελει τον Fleming να διαπιστωσε αμεσως τις δυνατοτητες της πενικιλινης και να την μετετρεψε στο γνωστο, θαυματουργο φαρμακο. Η αληθεια ομως ειναι πως, ο Fleming δεν εκανε τιποτε τετοιο. Νευριασμενος με τις περιορισμενες δυνατοτητες της ουσιας (εφοσον δεν μπορουσε να απορροφηθει ως ειχε απο το ανθρωπινο σωμα) παρατησε εντελως την ενασχοληση του με το ζητημα.
Δυο αλλοι ερευνητες, ο Howard Florey και ο Sir Ernst Boris Chain απο την Οξφορδη, θα μετετρεπαν την πενικιλινη στο φαρμακο που γνωριζουμε σημερα. Μαλιστα, οταν ο Fleming ζητησε να επισκεφτει το εργαστηριο τους οι ιδιοι νομιζαν πως ειχε ηδη πεθανει. Το 1945 μοιραστηκαν το Νομπελ ιατρικης με τον Fleming, αλλα μονο ο τελευταιος χαρακτηριστηκε ως μια απο τις 100 κορυφαιες προσωπικοτητες του 20ου αιωνα. Γιατι;
Φταιει ο τυπος. Οταν οι Florey και Chain δημοσιευσαν τα συμπερασματα τους για τις θεραπευτικες ιδιοτητες της πενικιλινης, ανεφεραν ως πηγη εμπνευσης τους την δημοσιευση του Fleming. Οι ρεπορτερ της εποχης λατρεψαν την ιδεα του αγνωστου Σκωτσεζου ερευνητη που ανακαλυψε κατι τοσο σημαντικο «κατα τυχη» και τον εκαναν… star.
Μυθος 5ος: Η συζυγος του Einstein βοηθησε τον επιστημονα να διατυπωσει τη θεωρια της σχετικοτητας.
Την εποχη που ο γνωστος φυσικος βρισκοταν στο Πολυτεχνειο της Ζυριχης, γνωριστηκε με την πρωτη του συζυγο, την πανεξυπνη και μετριοφρονα φυσικο Mileva Maric. Φοιτουσαν μαζι στη σχολη και εκεινη, ειχε ξεκινησει την διπλωματικη της προκειμενου να διδαξει μαθηματικα και φυσικη. Μετα απο μια ταραχωδη ακαδημαϊκη εμπειρια και με το δεδομενο της εγκυμοσυνης της, παρατησε το διδακτορικο της και καθισε στο σπιτι να μεγαλωσει το παιδι τους. Ο μυθος θελει την κα Maric να εχει συνδραμει τον Albert Einstein στην διατυπωση πολλων απο τις βασικες θεωριες του. Αν σε ολο αυτο προσθεσει κανεις και το γεγονος οτι ο Einstein ηταν ενας τραγικος συζυγος, ολο αυτο ακουγεται παρα πολυ πιστευτο.
Χωρις καμια διαθεση υποτιμησης της κας Maric, δεν υπαρχει καμια καταγραφη για την συμβολη της στην διατυπωση της θεωριας τη σχετικοτητας. Μπορει το ζευγαρι να μελετησε διαφορα ζητηματα μαζι, οσο φοιτουσαν στο Πολυτεχνειο της Ζυριχης, αλλα τιποτε δεν υποδεικνυει οτι συνεχισαν την κοινη ερευνα τους αφου αφησαν τη σχολη. Η ιδια δε, σε επιστολες της προς φιλους, δεν αναφερει πουθενα οτι συμμετεχει στην ερευνα του συζυγου της.
Αυτο βεβαια δεν σημαινει πως δεν εχει συμβαλλει και οχι μονο επειδη προσφερε στον Einstein ενα ηρεμο και δημιουργικο σπιτικο. Αφορμη ομως για να εδραιωθει αυτος ο μυθος, ηταν η διαρροη των προσωπικων σημειωσεων του επιστημονα το 1987 που εκανε πολυ κοσμο να τον χαρακτηρισει επιεικως, ως σοβινιστικο γουρουνι. Οι σημειωσεις αυτες, μαζι με την ταινια «η Συζυγος του Einstein», βοηθησαν στη διαδοση του μυθου που εχουν απορριψει ολοι οι ιστορικοι.
Που πρεπει να σταματα ο μυθος και που πρεπει να ξεκινα η ιστορια στην επιστημη; Πειτε μας αν κανουμε λαθος αλλα, η επιστημη απο μονη της ειναι τοσο συναρπαστικη που, δεν χρειαζεται μυθους για να την υποστηριξουν. Τι λετε;

http://www.digitallife.gr

… η συνεχεια μετα τις διαφημισεις …
Exit mobile version