World Reader's Digest

Μυστηριώδης ζώνη ακτινοβολίας τύλιξε παροδικά τη Γη

Τα επτα δισεκατομμυρια των κατοικων της Γης δεν αντιληφθηκαν το παραμικρο, ομως τον περασμενο Σεπτεμβριο ο πλανητης ειχε «τυλιχτει» επι τεσσερις εβδομαδες απο ενα πεπλο πολυ ισχυρων φορτισμενων σωματιδιων. Ερευνητικα σκαφη της NASA αποκαλυψαν την παροδικη υπαρξη γυρω απο τη Γη μιας τριτης ζωνης ακτινοβολιας Βαν λεν, την οποια οι επιστημονες αγνοουσαν παντελως. Μετα την πρωτη εκπληξη οι ειδικοι αδημονουν να μελετησουν περαιτερω το φαινομενο, το οποιο μπορει να ειναι επικινδυνο για τους δορυφορους, τις επανδρωμενες διαστημικες αποστολες αλλα και τα επιγεια ηλεκτρονικα συστηματα.

Οι ζωνες ακτινοβολιας Βαν Αλλεν ανακαλυφθηκαν το 1958 απο τον Τζεϊμς Βαν Αλλεν, απο τον οποιο και πηραν το ονομα τους. Προκειται για δυο δαχτυλιδια που σχηματιζονται απο σωματιδια υψηλης ενεργειας –τα «ηλεκτρονια-δολοφονους», οπως τα αποκαλουν – τα οποια παγιδευονται στο μαγνητικο πεδιο της Γης μαζι με πρωτονια.
Η εσωτερικη ζωνη, η οποια βρισκεται πιο κοντα στον πλανητη μας, ειναι σχετικα σταθερη. Η εξωτερικη ζωνη, η οποια αρχιζει να εκτεινεται απο ενα υψομετρο 13.000 ως 40.000 χλμ απο την επιφανεια της Γης, ειναι εξαιρετικα ασταθης και παρουσιαζει τεραστιες διακυμανσεις. Μεσα σε μερικες ωρες, η και λεπτα, τα ηλεκτρονια που την αποτελουν μπορουν να αγγιξουν την ταχυτητα του φωτος ενω το μεγεθος της μπορει να γινει εκατονταπλασιο.
Αν και η υπαρξη τους ειναι γνωστη εδω και δεκαετιες, οι επιστημονες δεν γνωριζουν πολλα για αυτες τις ζωνες ακτινοβολιας, περαν του οτι μπορουν να προκαλεσουν βλαβες σε δορυφορους και διαστημοπλοια η και στα ηλεκτρονικα συστηματα εδω στη Γη. Στις 30 Αυγουστου του 2012 η NASA εκτοξευσε τα δυο ερευνητικα σκαφη Van Allen με στοχο την αντληση περισσοτερων πληροφοριων σχετικα με αυτες.
Η μεγαλη εκπληξη
Στις 2 Σεπτεμβριου, μολις μερικες ημερες μετα την εκτοξευση τους, οι δορυφοροι Van Allen εκαναν την εκπληξη. Οι ερευνητες του Πανεπιστημιου του Κολοραντο στο Μπολντερ, οι οποιο εχουν αναπτυξει τα οργανα που φερουν τα ερευνητικα σκαφη, ειδαν να σχηματιζεται μπροστα στα ματια τους μια τριτη ζωνη ακτινοβολιας σε μια διαδικασια που δεν προβλεπεται απο καμια θεωρια.
«Ηταν τοσο παραξενο που πιστεψα οτι κατι δεν παει καλα στα οργανα» ανεφερε στο σχετικο δελτιο Τυπου του πανεπιστημιου ο Νταν Μπεϊκερ, επικεφαλης ερευνητης του προγραμματος και κυριος συγγραφεας της μελετης που δημοσιευθηκε στην επιθεωρηση «Science». «Ειδαμε ομως ταυτοσημα δεδομενα και στο δευτερο σκαφος. Δεν μπορουσαμε παρα να συμπερανουμε οτι ηταν αληθεια».
Ενω τα αρχικα δεδομενα εδειχναν τις δυο ζωνες Βαν Αλλεν ακριβως οπως θα επρεπε να ειναι με βαση τις θεωριες, τη δευτερη μερα του Σεπτεμβριου η εξωτερικη ζωνη αρχισε να γινεται πολυ συμπαγης (σχηματιζοντας ενα «δαχτυλιδι αποθηκευσης» οπως το ονομασαν οι ερευνητες) ενω ενα τριτο, πιο αραιο, δαχτυλιδι απο ηλεκτρονια σχηματιστηκε στην εξωτερικη πλευρα της. Το εξωτερικο δαχτυλιδι αρχισε να διασπαται την τριτη εβδομαδα ωσπου τελικα, την 1η Οκτωβριου, ενα ισχυρο διαπλανητικο ωστικο κυμα προερχομενο μαλλον απο τον Ηλιο διελυσε παντελως τα υπολειμματα του και μαζι και το «δαχτυλιδι αποθηκευσης» μεσα σε μια ωρα. Στη συνεχεια σχηματιστηκαν ξανα οι δυο «αναμενομενες» ζωνες ακτινοβολιας, οι οποιες και παρεμειναν τους επομενους μηνες. 
Επανεξεταση των θεωριων
Η ανακαλυψη οπωσδηποτε οδηγει τους ειδικους στο συμπερασμα οτι θα πρεπει να επανεξετασουν τις θεωριες τους, προς το παρον ομως πολλες παραμετροι ειναι αγνωστοι, με πρωτο και κυριοτερο τη συχνοτητα της εμφανισης της τριτης ζωνης. «Δεν εχουμε ιδεα ποσο συχνα συμβαινει κατι τετοιο» ανεφερε ο δρ Μπεϊκερ. «Μπορει να συμβαινει αρκετα συχνα, δεν ειχαμε ομως τα καταλληλα εργαλεια για να το δουμε».
Οι επιστημονες δεν γνωριζουν επισης απο που προερχονται τα ηλεκτρονια που σχηματιζουν το «δαχτυλιδι αποθηκευσης» ουτε ποια αιτια προκαλει την επιταχυνση των φορτισμενων σωματιδιων, αν και θεωρουν οτι αυτη θα πρεπει να εχει σχεση με την ηλιακη δραστηριοτητα και την αλληλεπιδραση της με το μαγνητικο πεδιο της Γης.
Τα επομενα δεδομενα των δορυφορων Van Allen αναμενονται επομενως με ιδιαιτερο ενδιαφερον, οχι μονο απο την ερευνητικη ομαδα, αλλα και απο τους θεωρητικους που ασχολουνται με το μαγνητικο πεδιο της Γης και τον διαστημικο καιρο. «Η ανακαλυψη μας φερνει πραγματικα αντιμετωπους με ενα πολυ σημαντικο ερωτημα και πολλα σημαντικα αινιγματα» δηλωσε στο περιοδικο «New Scientist» ο Γιουρι Σπριτς του Πανεπιστημιου της Καλιφορνιας στο Λος Αντζελες ο οποιος δεν μετειχε στην ερευνητικη ομαδα αλλα ετοιμαζει μια μελετη επι του θεματος.
Οπως ανεφερε ο ειδικος, τον περασμενο Σεπτεμβριο δεν σημειωθηκαν σε δορυφορους δυσλειτουργιες πους θα μπορουσαν να συνδεθουν με το φαινομενο.
Βημα Science

… αν σας αρεσε το αρθρο μοιραστειτε το με τους φιλους σας απλα πατωντας Like …
Exit mobile version