Μαρια Καλλας η απολυτη ντιβα στο χωρο του λυρικου θεατρου

Ελληνιδα υψιφωνος, η απολυτη ντιβα στο χωρο του λυρικου θεατρου. Με τα μοναδικα φωνητικα και υποκριτικα της προσοντα ανανεωσε την οπερα και το ρεπερτοριο της, ιδιαιτερα το ιταλικο «μπελ-καντο». Αποτελει σημειο αναφορας για καθε τραγουδιστρια της οπερας, που φιλοδοξει να κερδισει απο τους ειδικους και το κοινο τον τιτλο της «νεας Καλλας».

Η Μαρια Σοφια Αννα Καικιλια Καλογεροπουλου, οπως ηταν το πληρες ελληνικο ονομα της, γεννηθηκε στις 2 Δεκεμβριου του 1923 στη Νεα Υορκη. Ηταν κορη του φαρμακοποιου Γεωργιου Καλογεροπουλου απο τον Μελιγαλα Μεσσηνιας και της Ευαγγελιας (Λιτσας) Δημητριαδη απο τη Στυλιδα Φθιωτιδος. Οι γονεις της ειχαν μετακομισει στην αμερικανικη μεγαλουπολη προς αναζητηση καλυτερη τυχης.

Απο νωρις αρχισε να ασχολειται με τη μουσικη, παιρνοντας τα πρωτα μαθηματα πιανου-σολφεζ και σε ηλικια 11 ετων κερδισε το πρωτο βραβειο σε διαγωνισμο παιδικων φωνων. Το 1937 εγκατασταθηκε με τη μητερα της και τη μεγαλη αδελφη της στην Αθηνα, μετα το διαζυγιο των γονιων της και εγγραφηκε στο Εθνικο Ωδειο, με δασκαλους τη Μαρια Τριβελλα (τραγουδι), την Ηβη Πανα (πιανο) και τον Γεωργιο Καρακαντα (μελοδραματικη). Ο πρωτος ρολος της ηταν η «Σαντουτσα» στην οπερα του Μασκανι «Καβαλερια Ρουστικανα», σε μια παρασταση των μαθητων του ωδειου. Το 1939 εγγραφηκε στο Ωδειο Αθηνων στην ταξη τραγουδιου της διασημης Ελβιρα ντε Ινταλγκο (σημαντικη τραγουδιστρια της οπερας στις αρχες του 20ου αιωνα), κοντα στην οποια γνωρισε την υψηλη τεχνικη των ρολων του ιταλικου ρομαντικου ρεπερτοριου.

Το 1940 προσληφθηκε στη Λυρικη Σκηνη του τοτε Βασιλικου Θεατρου και το 1941 πρωτοεμφανιστηκε ως «Βεατρικη» στην οπερετα Βοκκακιος του Σουπε. Στη συνεχεια και ως το 1945 πρωταγωνιστησε στην Τοσκα (1942, 1943), στον Καμπο του Ντ’ Αλμπερ (1944, 1945), στην Καβαλερια Ρουστικανα (1944), στον Πρωτομαστορα του Μανωλη Καλομοιρη (1944, το μονο ελληνικο εργο που τραγουδησε), στον Φιντελιο του Μπετοβεν (1944) και την οπερετα Ο Ζητιανος Φοιτητης του βιεννεζου συνθετη Καρλ Μιλεκερ (1945).

Τον Σεπτεμβριο του 1945 επεστρεψε στη γενετειρα της, οπου ζουσε ο πατερας της, για να προωθησει τη διεθνη της καριερα, αλλαζοντας το επιθετο της σε Καλλας. Παροτι εμεινε ανεργη εως το 1947, δεν το εβαλε κατω και μετα απο μια επιτυχημενη ακροαση της ανεθεσαν να τραγουδησει την «Τζιοκοντα» στην ομωνυμη οπερα του Αμιλκαρε Πονκιελι στην Αρενα της Βερονας, εναν απο τους σπουδαιοτερους λυρικους χωρους της Ιταλιας. Αν και γλιστρησε στη γενικη δοκιμη και στραμπουληξε τον αστραγαλο της, καταφερε να κανει με επιτυχια το πρωτο σημαντικο βημα της σταδιοδρομιας της στις 2 Αυγουστου του 1947.

Η Μαρια Καλλας με τον Τζιανμπατιστα Μενεγκινι

Μαεστρος της παραστασης ηταν ο διασημος Τουλιο Σεραφιν, ο οποιος θαυμαζε τη φωνη της και εγινε δασκαλος της, διευρυνοντας τους τεχνικους και ερμηνευτικους της οριζοντες. Ομως, στη Βερονα ζουσε και ο βιομηχανος Τζιανμπατιστα Μενεγκινι, που τη λατρεψε, οχι μονο ως καλλιτεχνιδα, αλλα και ως γυναικα. Ετσι, στις 21 Απρλιου του 1949, η Καλλας τον παντρευτηκε, παροτι ειχε τα διπλα της χρονια, ισως για να αναπληρωσει συναισθηματικα την απουσια της πατρικης φιγουρας, οπως γραφτηκε.

Με τη βοηθεια του Μενεγκινι η καριερα της Καλλας απογειωθηκε σε ρολους δραματικης υψιφωνου και δραματικης κολορατουρα. Το 1951 εκπορθησε και τη «Σκαλα» του Μιλανου (αντρο της μεγαλης αντιπαλου της Ρενατα Τεμπαλντι), με τους Σικελικους Εσπερινους του Βερντι. Το 1954 η ευτραφης Καλλας υποβληθηκε σε διαιτητικη θεραπεια για να χασει κιλα και να μπορει να ενσαρκωνει τους ρολους της, οχι μονο με τη φωνη της, αλλα και με το παρουσιαστικο της.

Μετα τη «Σκαλα» του Μιλανου ηταν η σειρα της Μητροπολιτικης Οπερας της Νεας Υορκης (ΜΕΤ) να υποκλιθει στο φαινομενο Μαρια Καλλας το 1956. Η ελληνιδα ντιβα θα επιβαλλει πληρως τους ορους της, αναγκαζοντας τον διευθυντη της Ραντολφ Μπινγκ οχι μονο να της καταβαλλει το μεγαλυτερο ποσο που ειχε πληρωσει ποτε ο θιασος για καλλιτεχνη, αλλα και να δηλωσει οτι η πρωτη εμφανιση της Καλλας στη «ΜΕΤ» ηταν η πιο συναρπαστικη βραδια της ζωης του. Ο μυθος της ειχε αρχισει να δημιουργειται, βοηθουντος και του Τυπου.

Ομως, η εξαντλητικη διαιτα στην οποια ειχε υποβληθει και οι φωνητικοι ακροβατισμοι της (συχνα εφθανε στα ορια της φωνης της, ερμηνευοντας εκ διαμετρου αντιθετους ρολους σε μια σεζον η και σε ενα ρεσιταλ) ειχαν επιπτωσεις στην ποιοτητα της φωνης της, η οποια σταδιακα αρχισε να αδυνατιζει στις υψηλες νοτες. Το καλοκαιρι του 1957 εμφανιστηκε στο Ηρωδειο, στο πλαισιο του Φεστιβαλ Αθηνων και κυριολεκτικα αποθεωθηκε.

Απο το 1958 αρχισε η καθοδικη της πορεια. Τον Ιανουαριο στη Ρωμη αποχωρησε με την πρωτη πραξη της Νορμας του Μπελινι και αποδοκιμαστηκε απο το κοινο και τον Μαϊο η «Σκαλα» του Μιλανου της διεκοψε το συμβολαιο. Ο Τυπος αρχισε να της επιτιθεται και πολλοι βρηκαν την ευκαιρια που χρονια ζητουσαν να χυσουν χολη στην Ελληνιδα θεα «αυτη την καλλιτεχνιδα δευτερης κατηγοριας, που εγινε Ιταλιδα χαρη στον γαμο της, Μιλανεζα χαρη στον αδικαιολογητο θαυμασμο μιας μεριδας του κοινου της Σκαλας, και διεθνης χαρη στην επικινδυνη φιλια της με την Ελσα Μαξγουελ», σχολιασε με κακοηθεια η ιταλικη εφημεριδα Il Giorno.

Την ιδια χρονια συνεργαστηκε με τους Αλεξη Μινωτη και Γιαννη Τσαρουχη για μια νεα παραγωγη της Μηδειας του Κερουμπινι στη νεοτευκτη Οπερα του Νταλας. Αυτη η παρασταση μεταφερθηκε το 1959 στο Κοβεντ Γκαρντεν του Λονδινου και σ’ αυτη τη θριαμβευτικη «πρεμιερα» η Καλλας γνωρισε τον Αριστοτελη Ωναση, τον μεγαλο ανεκπληρωτο ερωτα της ζωης της.

Η Μαρια Καλλας με τον Αριστοτελη Ωναση

Οι εμφανισεις της απο το 1960 αρχισαν να αραιωνουν. Το καλοκαιρι του 1960 τραγουδησε Νορμα στην Επιδαυρο και τον επομενο χρονο στον ιδιο χωρο Μηδεια. Η παρασταση αυτη μεταφερθηκε και στη Σκαλα του Μιλανου την περιοδο 1961-1962. Παρ’ ολα αυτα, η σταδιοδρομια της στα ιταλικα θεατρα ειχε τελειωσει οριστικα. Το 1962 τραγουδησε Ομπερον του Βεμπερ στο Λονδινο και οι Ταϊμς εγραψαν «Τωρα πια η φωνη της μπορει να χαρακτηριστει ασχημη και εκτος τονου», ομως το κοινο συνεχισε να την αποθεωνει.

Το καλοκαιρι του 1964, σε μια εξοδο της απο τον Σκορπιο, παρακολουθει μαζι με τον Ωναση μια μουσικη εκδηλωση του φεστιβαλ της Λευκαδας και εκφραζει την επιθυμια να τραγουδησει. Βρισκεται ενα πιανο κι ενας νεαρος πιανιστας (ο μετεπειτα συνθετης Κυριακος Σφετσας), και χωρις προβα η Καλλας τραγουδα την αρια της Σαντουτσα Voi lo sapete, o mamma («Εσεις το ξερετε, μητερα») απο την Καβαλερια Ρουστικανα του Μασκανι, που ηταν και ο πρωτος ρολος της καριερας της στην παρασταση του Εθνικου Ωδειου το 1937. Το 1965 αποσυρθηκε οριστικα απο τις λυρικες παραστασεις, παρα την εξαιρετικη Τοσκα που τραγουδησε στη Μετροπολιταν της Νεας Υορκης. Το κυκνειο ασμα της ηταν η Νορμα, που ανεβηκε στο Παρισι, στις 29 Μαϊου του 1965. Στην τριτη πραξη της οπερας του Μπελινι κατερρευσε επι σκηνης και μεταφερθηκε λιποθυμη στο καμαρινι της.

Στη συνεχεια προσπαθει να βαλει μια ταξη στα προσωπικα της. Ζητα διαζυγιο απο τον συζυγο της για να παντρευτει τον Ωναση, ο οποιος αρνειται να της το δωσει. Το 1966 απεκδυεται την αμερικανικη υπηκοοτητα και λαμβανει την ελληνικη. Με αυτη της την ενεργεια λυεται και τυπικα ο γαμος της με τον Μενεγκινι. Πλεον, ελπιζει οτι ο Αριστοτελης Ωνασης θα της ζητησει να παντρευτουν, κατι που τελικα δεν συμβαινει, καθως τον Ιουλιο του 1968 ο Ελληνας μεγιστανας παντρευεται τη χηρα του Αμερικανου Προεδρου Κενεντι, Τζακ. Αυτη του η πραξη βυθιζει σε καταθλιψη την κορυφαια υψιφωνο.

Καταβαλλει μεγαλες προσπαθειες να ξεπερασει τα προσωπικα της προβληματα, επανακαμπτοντας στην καλλιτεχνικη δραση. Παιζει στην κινηματογραφικη εκδοχη της Μηδειας του Ευριπιδη, σε σκηνοθεσια Πιερ-Παολο Παζολινι (1969), ηχογραφει δισκους, διδασκει οπερα στη μουσικη σχολη Τζουλιαρντ της Νεας Υορκης και δινει ρεσιταλ με ενα παλιο της γνωριμο, τον ιταλο τενορο Τζουζεπε Ντι Στεφανο, που κι αυτος αντιμετωπιζε φωνητικα προβληματα. Η τελευταια της εμφανιση εγινε στην πολη Σαπορο της Ιαπωνιας στις 11 Δεκεμβριου του 1974.

Εκτοτε, η Μαρια Καλλας κλειστηκε στο διαμερισμα της στο Παρισι και τον εαυτο της. Η μεγαλη ντιβα εφυγε απο τη ζωη το πρωι της 16ης Σεπτεμβριου 1977 απο καρδιακη προσβολη, σε ηλικια 54 ετων.

https://www.sansimera.gr

 

Recommended For You