Η πρωτη ημερα του χειμωνα και το χειμερινο ηλιοστασιο

imagesΗλιοστασιο ονομαζεται η χρονικη στιγμη κατα την οποια ο αξονας της Γης εμφανιζεται στραμμενος οσο περισσοτερο προς η μακρια απο τον Ηλιο συμβαινει κατα την ετησια τροχια της Γης γυρω απο αυτον.

Αυτο ισοδυναμει με τον Ηλιο να βρισκεται στο ψηλοτερο η στο χαμηλοτερο σημειο (ετησιο ) του ουρανου που βρισκεται ποτε το μεσημερι, οπως εμφανιζεται σε εμας πανω στην επιφανεια της Γης.

Η ημερα του ηλιοστασιου ειναι ειτε η μεγαλυτερη (το Καλοκαιρι-Θερινο ηλιοστασιο) ειτε η μικροτερη (το Χειμωνα-Xειμερινο ηλιοστασιο) μερα του ετους για ολες τις περιοχες της γης εκτος απο τους Τροπικους.

Εδω και χιλιαδες χρονια, το ενδιαφερον του ανθρωπου για τα φυσικα-αστρονομικα φαινομενα διατηρειται αναλλοιωτο κι εντονο, οχι μονον για το οπτικο ενδιαφερον που αυτα τα φαινομενα μπορει να εχουν αλλα κυριως γιατι ενσωματωνουν μια ιδιαιτερη συμβολικη σημασια, το καθε φαινομενο για τον δικο του λογο.

Απο αυτη την προσεγγιση δεν θα μπορουσε να λειπει το χειμερινο ηλιοστασιο, η μια και μοναδικη μερα του χρονου κατα την οποια ο ηλιος “στεκεται” στον ουρανο και τοτε η ημερησια ηλιοφανεια βρισκεται στη μικροτερη διαρκεια της, ενω αντιστοιχα η νυχτα εχει τη μεγιστη διαρκεια της. Ημερολογιακα, το χειμερινο ηλιοστασιο οριζεται καθε ετος μεταξυ της 21ης και 22ας Δεκεμβριου για το βορειο ημισφαιριο και αντιστροφα, μεταξυ της 21ης και 22ας Ιουνιου για το νοτιο ημισφαιριο. Μικρη αποκλιση υπηρξε περι το 45 π.κ.χ. οταν ο Ιουλιος Καισαρας ορισε στο Ιουλιανο ημερολογιο την 25η Δεκεμβριου ως επισημη ημερα του χειμερινου ηλιοστασιου, δινοντας ετσι τη βαση για σημαντικους ιστορικους-θρησκευτικους συνειρμους λιγες δεκαετιες αργοτερα…

Πολλοι ανθρωπινοι πολιτισμοι εορταζαν και εορταζουν τοσο το χειμερινο οσο και το θερινο ηλιοστασιο, οπως και τις ισημεριες, πραγμα που αντικατοπτριζεται και σε κοντινες ημερολογιακα φαινομενικα ασχετες θρησκευτικες εορτες. Το γνωστοτερο παραδειγμα για το χειμερινο ηλιοστασιο ειναι τα Χριστουγεννα.

Απο τις 17 ως τις 23 Δεκεμβριου, οι αρχαιοι Ρωμαιοι εορταζαν τα Σατουρναλια και στις 25 Δεκεμβριου τα Μπρουμαλια (η λεξη υποδηλωνει τη μικροτερη ημερα του χρονου, dies brevissima > brevma > bruma, δηλ.το χειμερινο ηλιοστασιο). Σε αυτα τιμουσαν την «ημερα της γεννησεως του αηττητου Ηλιου» (dies natalis invicti Solis), αφου ο Ηλιος απο εκεινες τις ημερες επαυε να χαμηλωνει την τροχια του και αρχιζε να επανερχεται ψηλα στον ουρανο ως θριαμβευτης για να ξαναφερει τη ζεστη και τη ζωη στην παγωμενη φυση.

Ο Χριστιανισμος λοιπον υιοθετησε την ημερομηνια (επισημως απο τον 6ο αι.) αλλαζοντας το τιμωμενο προσωπο στον «Ηλιο της Δικαιοσυνης» (κατα το τροπαριο των Χριστουγεννων), τον Ιησου Χριστο, οποτε ο λαος δεν δυσκολευθηκε να αλλαξει και πολυ τις εορταστικες του συνηθειες (βλ. το αναλυτικο αρθρο Ιστορια του εορτασμου των Χριστουγεννων). Σε αλλους λαους παρατηρουμε οτι π.χ. οι εορτες Γιαλντα, Καρατσουν, Χανουκκα, Κουαντζα κλπ. εορταζονταν επισης πολυ κοντα στο χειμερινο ηλιοστασιο.

http://www.newsit.gr

Recommended For You