Δεκα μικροι μυθοι για το 1821

Οταν μιλαμε συνεχως και με τοση ευκολια για «χαμενες πατριδες», καλο θα ειναι να μην ξεχναμε πως «χαμενες πατριδες» υπαρχουν για ολους εκεινους τους οποιους αφορουσε η ανταλλαγη πληθυσμων, και οχι μονο για τους Ελληνες

Επειδη υποθετω πως οσα ακολουθουν ειναι ενδεχομενο να προκαλεσουν αντιδρασεις, σπευδω να καταθεσω, ως εκ των προτερων απαντηση, την πασιγνωστη ρηση του Σολωμου πως το εθνος πρεπει να μαθει να θεωρει εθνικο ο,τι ειναι αληθινο. Καλο θα ειναι να τη θυμομαστε αυτη τη φραση καθε φορα που η μισαλλοδοξια και ο φανατισμος, η εθνικη τυφλωση και μυθολογια οδηγουν σε απωλεια του κριτικου πνευματος, ακρογωνιαιου λιθου του Διαφωτισμου αλλα και του δυτικου πολιτισμου γενικοτερα, συκοφαντημενου απο εναν τυφλο και στρεψοδικο αντιδυτικισμο, δεξιο και «αριστερο». Δυση και δυτικος πολιτισμος δεν ειναι μονο ο Μπους, αλλα και η δυνατοτητα που εχει ο Μαϊκλ Μουρ να εμφανιζεται στη σκηνη κατα την απονομη των Οσκαρ, και να λεει στον Μπους «Ντροπη σας, κυριε προεδρε», υπο το (τηλεοπτικο) βλεμμα μερικων δισεκατομμυριων κατοικων του πλανητη, διχως κανεις να διανοειται οτι θα μπορουσε να τον συλλαβει, να τον εξορισει, να τον στειλει σε «στρατοπεδο αναμορφωσης» η απλως να του κλεισει το μικροφωνο. Σε ο,τι αφορα λοιπον ορισμενους «πατριωτικους» η/και «αντιιμπεριαλιστικους» μυθους που διακονουνται και διακινουνται συστηματικα στη χωρα μας, ιδου – δυστυχως για οσους βολευονται με αυτους – ορισμενες «διορθωτικες επισημανσεις».
1. Κατα τη διαρκεια της Τουρκοκρατιας δεν υπηρξαν βιαιοι εξισλαμισμοι στη μετεπειτα ελληνικη επικρατεια. Οι Οθωμανοι, εφοσον οι υποδουλοι λαοι κατεβαλλαν κανονικα τους φορους που τους αναλογουσαν, δεν ασχολουνταν ιδιαιτερα με τις θρησκευτικες πεποιθησεις τους. Οι μαζικοι εξισλαμισμοι που παρατηρουνται στα Βαλκανια (Βοσνια, Αλβανια κ.λπ.) εγιναν, κατα κανονα, με τη θεληση εκεινων που αλλαξοπιστησαν, και ειδικοτερα με σκοπο να εχουν καλυτερες σχεσεις με τον κατακτητη και να συμμετεχουν απο καλυτερη θεση στη νομη και ασκηση της εξουσιας.
2.. H επανδρωση των Γενιτσαρων, απο ενα χρονικο σημειο και επειτα τουλαχιστον, δεν γινοταν βιαιως, μεσω «παιδομαζωματος». Αντιθετα μαλιστα, οσο το σωμα αυτο αποκτουσε εξεχουσα θεση στην Οθωμανικη Αυτοκρατορια, αρκετοι γονεις προσπαθουσαν να εξασφαλισουν τη «σταδιοδρομια» των παιδιων τους μεσω της καταταξης τους στους Γενιτσαρους.
3. Ουδεποτε κατα τη διαρκεια της Τουρκοκρατιας υπηρξε – η συνετρεχε λογος να υπαρξει – «κρυφο σχολειο», οπως τουλαχιστον αυτο εχει καταγραφει στο εθνικο συλλογικο ασυνειδητο. Οποιος ηθελε μπορουσε να μαθει ελληνικα, σερβικα, βουλγαρικα κ.ο.κ. χωρις να παρενοχλειται απο τους κατακτητες, οι οποιοι – επαναλαμβανω – ενδιαφερονταν πρωτιστως, αν οχι σχεδον αποκλειστικα, για την ομαλη καταβολη των καθε ειδους φορων προς τον σουλτανο.
4. Ο ρολος της Εκκλησιας καθ’ ολη αυτη την περιοδο υπηρξε τουλαχιστον αμφιλεγομενος, αν οχι και αρνητικος σε αρκετες περιπτωσεις (προσοχη: της Εκκλησιας, οχι της θρησκειας). Τα παραδειγματα, πολλα και γνωστα, ξεκινουν απο τους ανθενωτικους της εποχης της Αλωσης και φθανουν ως τις παραμονες του 1821, με τον λυσσαλεο πολεμο κατα των οπαδων του Διαφωτισμου, των Φιλικων κ.λπ.
5. H εξεγερση που αρχισε το 1821 ειχε ουσιαστικα κατασταλει (μονο μικρες εστιες αντιστασης απεμεναν, οι οποιες ηταν θεμα χρονου να σβησουν και αυτες), οταν τον Ιουλιο του 1827 οι Αγγλοι, οι Γαλλοι και οι Ρωσοι αποφασισαν να δημιουργηθει ελληνικο κρατος, με αποτελεσμα να ακολουθησει λιγους μηνες μετα η Ναυμαχια του Ναυαρινου.
6. Μπορει αυτο να μην αρεσει διολου σε ορισμενους και να μην ταιριαζει με την εθνικη μας μυθολογια, αλλα στους «δολιους», «αναξιοπιστους» κ.ο.κ. Συμμαχους οφειλει, λοιπον, εν πολλοις η Ελλαδα την ανεξαρτησια της και την κρατικη της (προσοχη: οχι την εθνικη) υποσταση. Οι ιδιοι αυτοι Συμμαχοι, με την ιδια η διευρυμενη «συνθεση», ηταν επισης εκεινοι που – και για δικους τους βεβαια λογους, αλλα το γεγονος παραμενει – προσεφεραν στην Ελλαδα τη Θεσσαλια το 1881, απετρεψαν την προελαση των Τουρκων προς την Αθηνα το 1897, εβαλαν την υπογραφη τους στη Συνθηκη των Σεβρων το 1920.
7. Στον ενοπλο αγωνα κατα των Τουρκων μετειχαν ποικιλων εθνικων προελευσεων κατοικοι του ευρυτερου γεωγραφικου χωρου, των οποιων η εθνικη συνειδηση βρισκοταν εν πολλοις στο σταδιο της διαμορφωσης. Τοσο ο «Θουριος» του Ρηγα, με τις αναφορες του στο πληθος των υποδουλων στους Οθωμανους εθνοτητων, οσο και η καταγωγη αρκετων πρωταγωνιστων της Επαναστασης (Αρβανιτες της Υδρας και των Σπετσων, Σουλιωτες, Βλαχοι, σλαβοφωνοι κ.α.) βεβαιωνουν «του λογου το ασφαλες».
8. Και παλι οχι επειδη οι Συμμαχοι ειναι εξ ορισμου «φιλελληνες» η «μεγαλοψυχοι», αλλα επειδη η χωρα ευτυχησε να ακολουθησει τοτε πολιτικη σωστων συμμαχιων και ανοιχτων οριζοντων (αντι να παιξει τον ρολο της μικρης «αναδελφης» που καθεται και κλαιει), η Ελλαδα υπηρξε η μεγαλη ευνοημενη απο τη «μοιρασια» στα Βαλκανια μεταξυ 1910 και 1920. Ετσι η Θεσσαλονικη εγινε «συμπρωτευουσα» της Ελλαδας, αν και το 1912 ο πληθυσμος της πολης περιλαμβανε περιπου 40% Εβραιους, 25% Τουρκους, 20% Ελληνεςκαι 15% αλλους.
9. Οταν μιλαμε συνεχως και με τοση ευκολια για «χαμενες πατριδες», καλο θα ειναι να μην ξεχναμε πως «χαμενες πατριδες» υπαρχουν για ολους εκεινους τους οποιους αφορουσε η ανταλλαγη πληθυσμων, και οχι μονο για τους Ελληνες. Χρησιμη, απο αυτη την αποψη, θα ηταν και η παραθεση ορισμενων στοιχειων που συστηματικα αγνοουμε η αποσιωπουμε, οπως οτι στα τελη του 19ου αιωνα στο Ρεθυμνο οι μουσουλμανοι ηταν περισσοτεροι απο τους χριστιανους, οτι τα Γιαννιτσα ηταν μια απο τις ιερες πολεις των Τουρκων η οτι το 1913 ο ελληνικος πληθυσμος του Κιλκις ηταν λιγοτερο απο 5%!
10. Τελος, οταν γινεται λογος για την εκδιωξη των ελληνικων πληθυσμων απο την «προαιωνια κοιτιδα» τους Μικρα Ασια, μπορει το σχημα αυτο να χαϊδευει τα αφτια των καθε λογης «ελληνοψυχων» και «πατριδολαγνων», αλλα – δυστυχως και παλι γι’ αυτους – η πραγματικοτητα ειναι πολυ διαφορετικη. Με εξαιρεση ορισμενους συμπαγεις ελληνικους πληθυσμους, κυριως στον Ποντο και στην Καππαδοκια, οι περισσοτεροι απο τους Ελληνες που αναγκαστηκαν να εγκαταλειψουν κατω απο δραματικες συνθηκες τη Μικρα Ασια το 1922-23 ηταν οικογενειες που, αναζητωντας καλυτερη τυχη, ειχαν μεταναστευσει εκει απο την ηπειρωτικη Ελλαδα και απο τα νησια του Αιγαιου κατα τον 19ο αιωνα.
Αυτα, και μην ξεχναμε: καθε φορα που ο πειρασμος, με το προσωπο ενος αγγελικου στην οψη αλλα ιδιαιτερα επικινδυνου ψευδοπατριωτισμου, χτυπα την πορτα, ας τον ξορκιζουμε… με τη φραση του Σολωμου.
«Το Βημα 25.3.2006»

… αν σας αρεσε το αρθρο μοιραστειτε το με τους φιλους σας απλα πατωντας Like …

Recommended For You