Ανατομια ενος Σεισμου

«ΕΧΟΥΜΕ ΣΥΝΗΘΙΣΕΙ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΝΑ ΖΟΥΜΕ ΠΑΝΩ ΣΕ ΣΤΑΘΕΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ΩΣΤΕ ΟΤΑΝ ΑΥΤΟ ΑΡΧΙΖΕΙ ΝΑ ΚΟΥΝΙΕΤΑΙ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΚΥΡΙΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΥΓΧΥΣΗ».—«Η ΒΙΑΙΗ ΓΗ» (“THE VIOLENT EARTH”).

«ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ συγκαταλεγονται στις πιο καταστροφικες και ισχυρες δυναμεις της φυσης», αναφερει Η Παγκοσμια Εγκυκλοπαιδεια του Βιβλιου (The World Book Encyclopedia). Αυτη η δηλωση δεν ειναι υπερβολικη, εφοσον η ενεργεια που εκλυεται σε εναν μεγαλο σεισμο μπορει να ειναι 10.000 φορες μεγαλυτερη απο αυτην που απελευθερωσε η πρωτη ατομικη βομβα! Κατι που επιτεινει το φοβο ειναι το γεγονος οτι σεισμοι μπορουν να συμβουν σε οποιοδηποτε κλιμα, σε οποιαδηποτε εποχη και οποιαδηποτε ωρα της ημερας. Μολονοτι δε οι επιστημονες ισως πιθανολογουν σχετικα με το που θα σημειωθουν καποιες ισχυρες δονησεις, δεν μπορουν να προσδιορισουν το ποτε.

images

Σεισμοι συμβαινουν οταν μετακινουνται μαζες πετρωματων κατω απο την επιφανεια της γης. Τετοιου ειδους δραστηριοτητα λαβαινει χωρα αδιακοπα. Συνηθως τα κρουστικα κυματα που δημιουργουνται δεν ειναι τοσο ισχυρα ωστε να γινουν αισθητα στην επιφανεια της γης, αλλα μπορουν να ανιχνευτουν και να καταγραφουν απο εναν σεισμογραφο. Αλλες φορες, οι ρηξεις των πετρωματων και οι μετακινησεις που λαβαινουν χωρα αρκουν για να προκαλεσουν ισχυρες δονησεις στην επιφανεια.

Γιατι, ομως, λαβαινει χωρα αυτη η διαρκης κινηση στο φλοιο της γης; «Μια εξηγηση μπορει να δοθει με βαση την τεκτονικη των πλακων, μια θεωρια που εφερε επανασταση στον τομεα των επιστημων της Γης», λεει το Εθνικο Κεντρο Πληροφοριων για τους Σεισμους (NEIC). «Τωρα γνωριζουμε οτι υπαρχουν εφτα μεγαλες τεκτονικες πλακες που διαιρουνται σε αρκετες μικροτερες», προσθετει το NEIC, «και ολες κινουνται διαρκως μετατοπιζοντας η μια την αλλη, σε αποστασεις που κυμαινονται απο 10 ως 130 χιλιοστομετρα το χρονο». Οι περισσοτεροι σεισμοι, λεει το NEIC, περιοριζονται στις στενες ζωνες που αποτελουν τα ορια των πλακων. Σε αυτα τα σημεια ειναι πιθανο να σημειωθει το 90 τοις εκατο των μεγαλων σεισμων.

Μεγεθος και Ενταση

Η σφοδροτητα ενος σεισμου μπορει να υπολογιστει απο το μεγεθος του η απο την ενταση του. Τη δεκαετια του 1930, ο Τσαρλς Ριχτερ επινοησε μια κλιμακα για τον υπολογισμο του μεγεθους των σεισμων. Καθως ο αριθμος των σεισμογραφικων σταθμων αυξανοταν, επινοηθηκαν νεες κλιμακες με βαση την ιδεα του Ριχτερ. Το λεγομενο μεγεθος ροπης, λογου χαρη, υπολογιζει την ενεργεια που απελευθερωνεται στην εστια του σεισμου.

Ασφαλως, αυτες οι κλιμακες δεν αποκαλυπτουν παντα την εκταση των ζημιων που προκαλει ενας σεισμος. Σκεφτειτε το σεισμο που εγινε στη βορεια Βολιβια τον Ιουνιο του 1994, μεγεθους 8,2 βαθμων, ο οποιος αναφερθηκε οτι σκοτωσε μονο πεντε ανθρωπους. Ωστοσο, ο σεισμος που εγινε το 1976 στην Τανγκ-σαν της Κινας—με μικροτερο μεγεθος, 8 βαθμους—προκαλεσε εκατονταδες χιλιαδες θανατους!

Σε αντιθεση με το μεγεθος, η καταγραφη της εντασης δειχνει τις επιπτωσεις που εχει ενας σεισμος στους ανθρωπους, στα κτιρια και στο περιβαλλον. Προκειται για εναν πιο περιγραφικο υπολογισμο της σφοδροτητας ενος σεισμου απο την ανθρωπινη σκοπια. Εξαλλου, οι δονησεις αυτες καθαυτες συνηθως δεν βλαπτουν τους ανθρωπους. Απεναντιας, οι τοιχοι που καταρρεουν, οι σπασμενοι αγωγοι αεριου και τα κομμενα καλωδια, τα αντικειμενα που πεφτουν, και αλλα παρομοια, ειναι αυτα που προκαλουν τους περισσοτερους τραυματισμους και θανατους.

Ενας απο τους στοχους των σεισμολογων ειναι να μπορουν να δινουν εγκαιρες προειδοποιησεις για τη σεισμικη δραστηριοτητα. Τωρα βρισκεται σε εξελιξη ενα ψηφιακο προγραμμα που ονομαζεται Προηγμενο Συστημα Σεισμικης Ερευνας και Παρακολουθησης. Συμφωνα με μια ειδηση του CNN, αυτο το συστημα—σε συνδυασμο με την ταχυτερη προσβαση στα δεδομενα και τις πιο αποτελεσματικες εφαρμογες λογισμικου—θα βοηθησει τους αρμοδιους να «ειναι σε θεση να εντοπιζουν σχεδον αμεσως τις περιοχες που εχουν πληγει περισσοτερο απο εναν σεισμο». Αυτο, στη συνεχεια, θα διευκολυνει τις αρχες στο εργο της αποστολης βοηθειας στις πληγεισες περιοχες.

Ειναι ολοφανερο πως η προετοιμασια για το σεισμο μπορει να μειωσει τους τραυματισμους, να ελαχιστοποιησει τις ζημιες σε περιουσιες και—το κυριοτερο—να σωσει ζωες. Εντουτοις, οι σεισμοι εξακολουθουν να συμβαινουν. Συνεπως, εγειρεται το ερωτημα: Τι βοηθεια προσφερεται στους ανθρωπους ωστε να αντιμετωπισουν τις συνεπειες;

Ο σεισμογραφος ειναι μια συσκευη που υπολογιζει και καταγραφει την κινηση του εδαφους στη διαρκεια ενος σεισμου. Ο πρωτος σεισμογραφος επινοηθηκε το 1890. Σημερα, πανω απο 4.000 σεισμογραφικοι σταθμοι λειτουργουν παγκοσμια.

Ποσοι Σεισμοι;
Περιγραφη Μεγεθος Ετησιος Μεσος Ορος
Σφοδροτατοι 8 και ανω 1
Σφοδροι 7-7,9 18
Πολυ Ισχυροι 6-6,9 120
Ισχυροι 5-5,9 800
Ασθενεις 4-4,9 6.200*
Ελαφρεις 3-3,9 49.000*
Πολυ Ελαφρεις <3,0 Μεγεθος 2-3:

* Κατα προσεγγιση.

Recommended For You