Ελληνες γεωεπιστημονες δημιουργησαν εναν ολοκληρωμενο σεισμοτεκτονικο χαρτη

Τα γεωχωρικα δεδομενα προερχονται απο προσωπικα αρχεια των μελων της ερευνητικης ομαδας, διεθνεις οργανισμους και βασεις δεδομενων, επιστημονικα πρακτορεια και δημοσιευσεις σε εγκυρα επιστημονικα περιοδικα.

Εναν ολοκληρωμενο «Σεισμοτεκτονικο Ατλαντα της Ελλαδας», που θα αποτελεσει το υποβαθρο για την ρεαλιστικη εκτιμηση του σεισμικου κινδυνου σε ολη την επικρατεια της χωρας, ετοιμαζουν για πρωτη φορα Ελληνες γεωεπιστημονες. Στοχος τους ειναι η αποτυπωση του δυναμικου της εδαφικης παραμορφωσης στον Ελλαδικο χωρο, ενημερωμενου με τα νεοτερα στοιχεια.

Η «Σεισμοτεκτονικη» αποσκοπει στη συσχετιση των σεισμων, των ενεργων ρηγματων και της παραμορφωσης του φλοιου της Γης, συμβαλλοντας ετσι στην εκτιμηση της σεισμικης επικινδυνοτητας και συνακολουθα του σεισμικου κινδυνου. Ο πρωτος «Σεισμοτεκτονικος Χαρτης της Ελλαδας» ειχε εκδοθει απο το Ινστιτουτο Γεωλογικων και Μεταλλευτικων Ερευνων (ΙΓΜΕ) το 1989, συνδυαζοντας τεκτονικη γεωλογια και σεισμικοτητα σε κλιμακα 1:500.000.

«Εκτοτε ομως», οπως δηλωσε στο Αθηναϊκο και Μακεδονικο Πρακτορειο Ειδησεων, ο συντονιστης του εργου Ιωαννης Κασσαρας, επικουρος καθηγητης του Τομεα Γεωφυσικης-Γεωθερμιας του Τμηματος Γεωλογιας και Γεωπεριβαλλοντος του Πανεπιστημιου Αθηνων, «αλματωδης προοδος των Γεωεπιστημων εχει επελθει, τοσο διεθνως, οσο και σε εθνικο επιπεδο, δεδομενης της αναπτυξης της ψηφιακης τεχνολογιας, των δορυφορικων εφαρμογων, των πιο εξελιγμενων μεθοδολογιων, ενος πληθους υπολογιστικων εργαλειων, καθως και της διαθεσιμοτητας μεγαλου ογκου και υψηλης ευκρινειας ενοργανων παρατηρησεων».

Επιπλεον, οπως αναφερει, διαφορα φυσικα φαινομενα, οπως οι σεισμοι της Κοζανης (1995), της Αθηνας (1999) και της Ανδραβιδας (2008), καθως και η περαιτερω ερευνα σε φαινομενικα ασεισμικες περιοχες (π.χ. Εβρος), «ανεδειξαν περιοχες αυξημενης σεισμικης επικινδυνοτητας, οι οποιες δεν ησαν γνωστες στο προσφατο παρελθον, ενω νεες υποδομες ζωτικης σημασιας εχουν κατασκευαστει και αλλες βρισκονται υπο κατασκευη η σχεδιαζονται βασει γενικων εκτιμησεων σεισμικης επικινδυνοτητας της προηγουμενης 15ετιας».

Ο υπο δημιουργια «Σεισμοτεκτονικος ‘Ατλας της Ελλαδας» ειναι μια εφαρμογη χωρικης αποτυπωσης του δυναμικου της εδαφικης παραμορφωσης στον Ελλαδικο χωρο, που ενσωματωνει μεθοδολογιες αιχμης, συγχρονα και αξιοπιστα γεωχωρικα δεδομενα. Για την κατασκευη του ‘Ατλαντα, συνδυαζονται τα πλεον προσφατα γεωλογικα, τεκτονικα, σεισμολογικα, γεωφυσικα και γεωδαιτικα στοιχεια, τα οποια προβαλλονται σε υποβαθρα, που περιλαμβανουν δορυφορικες εικονες του τοπογραφικου αναγλυφου, πολιτικους χαρτες, καθως και χαρτες κρισιμων υποδομων.

Τα γεωχωρικα δεδομενα προερχονται απο προσωπικα αρχεια των μελων της ερευνητικης ομαδας, διεθνεις οργανισμους και βασεις δεδομενων, επιστημονικα πρακτορεια και δημοσιευσεις σε εγκυρα επιστημονικα περιοδικα. «Κυριος αξονας της προσπαθειας ειναι η ομογενοποιηση και η αυστηρη αξιολογηση των δεδομενων αυτων. Ολα τα παραπανω αποτελουν την καινοτομια του εγχειρηματος», λεει ο κ. Κασσαρας.

Η χαρτογραφικη αποτυπωση των στοιχειων γινεται μεσω ελευθερου λογισμικου (QGIS, GMT) και συνδρομητικου (ArcGIS, WebGIS). Για την επεξεργασια των μεγαλου ογκου των ανυσματικων δεδομενων, χρησιμοποιουνται τα λογισμικα MATLAB και ObsPy. Η γενικη κλιμακα του ‘Ατλαντα ειναι 1:500.000, ενω υπαρχει η δυνατοτητα εστιασης σε υπο-περιοχες βασει της λεπτομερειας που παρεχουν τα γεωχωρικα δεδομενα, τα οποια προβαλλονται ως ξεχωριστα θεματικα επιπεδα. «Ο νεος ‘Ατλας θα ειναι πρακτικα χρησιμος σε γεωεπιστημονες, πολιτικους μηχανικους και φορεις της Πολιτειας, που ειναι επιφορτισμενοι με την ασφαλεια των υποδομων και την αντιμετωπιση και διαχειριση των σεισμικων καταστροφων και κρισεων», τονιζει ο κ. Κασσαρας.

Μελλοντικος στοχος των επιστημονων ειναι η δημιουργια απλουστευμενων εκπαιδευτικων εκδοσεων, προσιτων σε μαθητες δευτεροβαθμιας εκπαιδευσης, φοιτητες τριτοβαθμιας εκπαιδευσης και σε απλους πολιτες. Ο ‘Ατλας ειναι μια δυναμικη επιστημονικη δραση, δηλαδη απαιτειται η συνεχης ανανεωση και αναθεωρηση της βασης δεδομενων απο την ερευνητικη ομαδα.

Ο φορεας υλοποιησης του εγχειρηματος ειναι ο Τομεας Γεωφυσικης-Γεωθερμιας του Τμηματος Γεωλογιας και Γεωπεριβαλλοντος του ΕΚΠΑ. Η πρωτη εκδοση του ‘Ατλαντα (v1.0) θα παρουσιαστει στο Συνεδριο της Ευρωπαϊκης Γεωφυσικης Ενωσης (EGU) τον Μαϊο του 2020.

Την ερευνητικη ομαδα, πλην του κου Κασσαρα, απαρτιζουν οι Παναγιωτης Παπαδημητριου (καθηγητης ΕΚΠΑ και διευθυντης Τομεα Γεωφυσικης-Γεωθερμιας), Ανδρεας Τζανης (αναπληρωτης καθηγητης Τομεα Γεωφυσικης-Γεωθερμιας ΕΚΠΑ), Βασιλικη Κουσκουνα (αναπληρωτρια καθηγητρια Τομεα Γεωφυσικης-Γεωθερμιας ΕΚΠΑ), Αθανασιος Γκανας (διευθυντης ερευνων Γεωδυναμικου Ινστιτουτου Εθνικου Αστεροσκοπειου Αθηνων), Βασιλειος Καπετανιδης (Δρ. σεισμολογος), Ανδρεας Καρακωνσταντης (Δρ. σεισμολογος), Σωτηριος Βαλκανιωτης (Δρ. γεωλογος), Στυλιανος Χαϊλας (γεωφυσικος) και Χρυσανθη Κοσμα (φυσικος).

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Recommended For You